Cơ quan ban hành: Nội các Chính phủ Liên bang Đức (Bundeskabinett) — Bộ Nội vụ Liên bang (BMI) & Bộ Tư pháp Liên bang (BMJ)
Căn cứ pháp lý: Quyết định Nội các ngày 16/09/2026 về Kế hoạch hành động 10 điểm bảo vệ trật tự và chống khủng bố (10-Punkte-Plan für einen besseren Schutz vor Terrorismus und Stärkung der inneren Sicherheit).
Thời điểm áp dụng: Các biện pháp tăng cường tuần tra và kiểm soát hành chính áp dụng ngay lập tức từ trung tuần tháng 09/2026. Các điều khoản sửa đổi luật (BPolG, WaffG, StGB) sẽ được trình Quốc hội (Bundestag) biểu quyết trong các kỳ họp tới.
Vào ngày 16/09/2026, Nội các Chính phủ Liên bang Đức (Bundeskabinett) dưới sự chủ trì của Thủ tướng Friedrich Merz đã chính thức phê chuẩn gói quyết sách chiến lược mang tên “Kế hoạch An ninh 10 điểm” (10-Punkte-Plan) do Bộ trưởng Nội vụ Alexander Dobrindt và Bộ trưởng Tư pháp Stefanie Hubig đệ trình. Đây là phản ứng lập pháp và hành pháp quyết liệt nhằm củng cố an ninh nội địa, trấn áp tội phạm bạo lực và ngăn chặn các nguy cơ khủng bố sau chuỗi sự việc nghiêm trọng tại các đô thị lớn.
Kế hoạch này đánh dấu một bước chuyển dịch lớn trong chính sách an ninh công cộng của nước Đức: mở rộng đáng kể thẩm quyền của Cảnh sát Liên bang (Bundespolizei) trong việc kiểm tra danh tính ngẫu nhiên tại các nhà ga, sân bay, bến xe; siết chặt quy chế cấm mang vũ khí, dao nhọn nơi công cộng; đồng thời đẩy mạnh truy quét tài chính khủng bố và trục xuất các đối tượng gây nguy hiểm (Gefährder). Bài phân tích dưới đây của Hội Nhập Đức sẽ làm rõ tác động trực tiếp của chính sách này đối với cộng đồng người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc tại Đức.
1. Ba Câu Hỏi Kim Chỉ Nam: Bạn Cần Nắm Rõ Điều Gì?
1. Tôi (người đọc) có bị ảnh hưởng trực tiếp không?
- Người nước ngoài và người cư trú có nguồn gốc nhập cư: Khi Cảnh sát Liên bang và Cảnh sát Tiểu bang mở rộng các đợt kiểm tra danh tính ngẫu nhiên không cần lý do ban đầu (verdachtsunabhängige Personenkontrolle) tại các đầu mối giao thông công cộng (nhà ga trung tâm Hauptbahnhof, trạm tàu điện ngầm U-Bahn, tàu nổi S-Bahn, bến xe buýt lớn), bạn có xác suất được yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân cao hơn rất nhiều so với trước đây.
- Hành khách đi lại bằng tàu hỏa và phương tiện công cộng: Toàn bộ hành khách mang hành lý xách tay, ba lô có thể được kiểm tra ngẫu nhiên tư trang tại chỗ để rà soát vũ khí hoặc vật dụng cấm.
- Người tham gia các sự kiện tập trung đông người: Tại các hội chợ, lễ hội đường phố, chợ Giáng sinh, khu phố đi bộ được chỉ định là “Khu vực cấm vũ khí” (Waffenverbotszonen), lực lượng an ninh có toàn quyền khám xét người và vật dụng mà không cần có dấu hiệu vi phạm trước.
- Chủ cơ sở kinh doanh, nhà hàng, quán ăn: Cần nhắc nhở nhân viên đi lại giữa nơi làm việc và nhà ở luôn mang theo giấy tờ hợp pháp đầy đủ để tránh bị giữ lại thẩm tra, làm gián đoạn ca làm việc.
2. Quy định bắt đầu áp dụng từ khi nào?
Lộ trình triển khai kế hoạch 10 điểm được phân làm 2 lớp:
- Lớp nghiệp vụ thực địa (Áp dụng ngay từ tháng 09/2026): Cảnh sát Liên bang và Cảnh sát các tiểu bang (Landespolizei) đã được lệnh tăng cường hiện diện quân số, lập thêm chốt kiểm tra di động và đẩy mạnh kiểm soát ngẫu nhiên tại các nhà ga lớn trên toàn nước Đức (Berlin, Frankfurt, Hamburg, München, Köln, Leipzig…).
- Lớp luật pháp hóa (Thu đông 2026): Các dự thảo sửa đổi điều luật về quyền hạn điều tra công nghệ cao, nhận diện khuôn mặt sinh trắc học và quy chế trục xuất khẩn cấp sẽ được Nội các hoàn thiện để trình Hạ viện (Bundestag) và Hội đồng Liên bang (Bundesrat) xem xét trong quý 4/2026.
3. Tôi cần làm gì tiếp theo?
- Luôn mang theo giấy tờ tùy thân hợp lệ: Hộ chiếu còn hạn kèm Thẻ cư trú điện tử (elektronischer Aufenthaltstitel – eAT), hoặc Giấy chứng nhận cư trú tạm thời hợp lệ (Fiktionsbescheinigung theo Khoản 4 Điều 81 AufenthG), hoặc thẻ Căn cước công dân Đức (Personalausweis) nếu đã nhập tịch.
- Tuyệt đối không mang theo dao, kéo lớn, công cụ hỗ trợ: Tuyệt đối không để trong ba lô, túi xách các loại dao bỏ túi có lưỡi bấm khóa (Einhandmesser), dao có chiều dài lưỡi trên 6cm, hoặc bình xịt hơi cay không có nhãn kiểm định hợp chuẩn Đức (PTB-Zulassung) khi đến ga tàu hay nơi công cộng.
- Giữ thái độ bình tĩnh, hợp tác khi được yêu cầu: Hiểu rõ quyền hạn của cảnh sát và quyền được đối xử tôn trọng, không phân biệt chủng tộc theo luật pháp Đức.
2. Bối Cảnh Ban Hành Kế Hoạch An Ninh 10 Điểm
Nước Đức trong thời gian qua chứng kiến áp lực an ninh gia tăng đột biến từ hai phía: các âm mưu khủng bố cực đoan và sự bùng phát của các vụ tấn công bằng dao tại không gian công cộng, đặc biệt là sự việc xảy ra tại Berlin vào cuối tháng 07/2026. Trước làn sóng lo ngại sâu sắc của công chúng và các cuộc thảo luận căng thẳng giữa các đảng phái chính trị, Chính phủ Liên bang mới dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Friedrich Merz đã quyết định không dừng lại ở các tuyên bố chính trị mà ban hành một khung hành động an ninh cụ thể và mang tính hệ thống.
Bộ trưởng Nội vụ Alexander Dobrindt nhấn mạnh: “Nhà nước pháp quyền phải thể hiện sức mạnh rõ ràng trên đường phố và tại các nhà ga. Công dân và du khách có quyền được bảo vệ an toàn tối đa trong đời sống hàng ngày.”
3. Chi Tiết 10 Trọng Tâm Trong Quyết Định Của Chính Phủ Đức
Dưới đây là tóm lược 10 trụ cột cốt lõi được Nội các Liên bang thông qua vào ngày 16/09/2026:
| STT | Trụ Cột An Ninh | Nội Dung Triển Khai & Biện Pháp Cụ Thể |
|---|---|---|
| 1 | Giám sát đối tượng nguy hiểm (Gefährder) | Tăng cường theo dõi 24/7 đối với các cá nhân bị xếp loại có nguy cơ thực hiện hành vi khủng bố; áp dụng vòng đeo chân điện tử (elektronische Fußfessel) trong nhiều trường hợp hơn. |
| 2 | Hạn chế di chuyển & Cấm cư trú | Áp đặt lệnh cấm xuất hiện tại các địa bàn trọng điểm (Aufenthaltsverbote) và lệnh cấm rời khỏi nơi cư trú (Kontaktverbote) đối với các phần tử cực đoan. |
| 3 | Siết chặt khung hình phạt tội bạo lực | Nâng mức án tối thiểu đối với các tội danh tấn công lực lượng thi hành công vụ (cảnh sát, nhân viên cứu thương) và hành vi bạo lực nơi công cộng. |
| 4 | Trấn áp tấn công bằng dao (Messerangriffe) | Quy định hành vi mang và sử dụng dao tại các sự kiện công cộng là tội phạm nghiêm trọng; tịch thu vĩnh viễn tang vật và xử phạt hành chính nặng. |
| 5 | Cắt đứt tài chính khủng bố | Trao quyền cho Cơ quan Tình báo Tài chính (FIU) và Cục Cảnh sát Hình sự (BKA) phong tỏa tài khoản ngân hàng và giao dịch tiền mã hóa nhanh chóng hơn. |
| 6 | Mở rộng quyền hạn kiểm tra của Cảnh sát | Cho phép Cảnh sát Liên bang thực hiện kiểm tra giấy tờ tùy thân và khám xét hành lý ngẫu nhiên tại ga tàu, bến xe, khu vực biên giới mà không cần có nghi vấn cụ thể. |
| 7 | Ứng dụng nhận diện sinh trắc học AI | Thí điểm sử dụng phần mềm đối chiếu khuôn mặt tự động (automatisierte Gesichtserkennung) trên dữ liệu camera an ninh tại các đầu mối giao thông huyết mạch. |
| 8 | Đẩy nhanh trục xuất đối tượng phạm pháp | Tối ưu hóa thủ tục trục xuất (Abschiebung) đối với người nước ngoài có tiền án bạo lực, rút ngắn thời gian khiếu nại hành chính tại tòa án. |
| 9 | Tăng cường kiểm soát biên giới quốc gia | Duy trì và mở rộng các trạm kiểm soát biên giới đường bộ nội khối Schengen nhằm ngăn chặn nhập cảnh trái phép và tội phạm xuyên biên giới. |
| 10 | Phối hợp liên ngành & Chia sẻ dữ liệu | Xóa bỏ rào cản hành chính giữa Cảnh sát, Sở Ngoại kiều (Ausländerbehörde), Văn phòng Bảo vệ Hiến pháp (Verfassungsschutz) và cơ quan tư pháp. |
4. Khái Niệm “Kiểm Tra Ngẫu Nhiên” (Verdachtsunabhängige Kontrolle) & Quyền Hạn Của Cảnh Sát
Điều khoản thứ 6 trong kế hoạch an ninh là nội dung tác động rõ rệt nhất đến sinh hoạt hàng ngày của người dân. Trước đây, theo nguyên tắc chung của Luật Tố tụng Hình sự (StPO), cảnh sát chỉ được phép dừng một cá nhân lại kiểm tra nếu có dấu hiệu khả nghi (Verdacht) hoặc có tin báo phạm tội. Tuy nhiên, theo quy định đặc thù tại Điều 22 và Điều 23 của Luật Cảnh sát Liên bang (Bundespolizeigesetz – BPolG):
- Phạm vi áp dụng kiểm tra ngẫu nhiên: Cảnh sát Liên bang có quyền kiểm tra bất kỳ ai trong phạm vi các công trình hạ tầng đường sắt (nhà ga, sân ga, trên tàu hỏa), khu vực sân bay và dải biên giới trong vòng 30km.
- Quyền hạn tại chỗ: Yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân, xác minh tính xác thực của hộ chiếu/thẻ cư trú, tra cứu cơ sở dữ liệu lệnh truy nã (INPOL / SIS), và yêu cầu mở túi xách, ba lô để rà soát đồ vật nguy hiểm.
- Giới hạn quyền hạn: Cảnh sát không được phép tịch thu điện thoại để đọc tin nhắn riêng tư hoặc khám xét cơ thể chuyên sâu nếu không có căn cứ khẩn cấp theo lệnh của tòa án hoặc viện kiểm sát.
5. Bảng Đối Chiếu Các Loại Giấy Tờ Tùy Thân Hợp Lệ Tại Đức
Để tránh gặp rắc rối khi được cảnh sát yêu cầu kiểm tra, bạn cần phân biệt rõ giấy tờ nào được pháp luật công nhận là chứng chỉ tùy thân chính thức:
| Loại Giấy Tờ | Giá Trị Pháp Lý Khi Kiểm Tra | Lưu Ý Quan Trọng |
|---|---|---|
| Hộ chiếu gốc + Thẻ eAT gốc | Hợp lệ 100% (Tiêu chuẩn cao nhất) | Chứng minh đồng thời quốc tịch, nhân thân và quyền cư trú hợp pháp tại Đức. |
| Fiktionsbescheinigung (Bản gốc) | Hợp lệ | Bắt buộc phải đi kèm Hộ chiếu gốc còn thời hạn. Khoản 4 (§ 81 Abs. 4 AufenthG) cho phép cư trú hợp pháp tiếp tục. |
| Personalausweis Đức (Bản gốc) | Hợp lệ 100% | Dành cho công dân Đức (người đã nhập quốc tịch Đức). |
| Bản photocopy hoặc ảnh chụp trên điện thoại | KHÔNG ĐỦ GIÁ TRỊ PHÁP LÝ THAY THẾ | Chỉ có giá trị tham khảo hỗ trợ tra cứu. Nếu cảnh sát nghi ngờ, bạn có thể bị mời về đồn để đối chiếu dấu vân tay. |
| Bằng lái xe Đức (Führerschein) | Không chứng minh được quyền cư trú | Chỉ có giá trị chứng minh quyền điều khiển phương tiện, không thay thế được thẻ cư trú eAT hay hộ chiếu. |
6. Hướng Dẫn Ứng Xử Chuẩn Mực Khi Cảnh Sát Yêu Cầu Kiểm Tra
💡 4 Nguyên Tắc Vàng Từ Chuyên Gia Pháp Lý Hội Nhập Đức:
- Giữ bình tĩnh và thực hiện hiệu lệnh: Dừng lại khi có hiệu lệnh mời kiểm tra. Không có các động tác đột ngột thọc tay vào túi quần sâu hoặc cố tình bỏ chạy, tránh tạo ra nghi vấn phản ứng nguy hiểm cho cảnh sát.
- Xuất trình giấy tờ gốc: Bình tĩnh lấy Hộ chiếu và thẻ eAT trao cho nhân viên cảnh sát. Nếu tiếng Đức chưa thành thạo, bạn có thể nói câu đơn giản: “Hier sind mein Reisepass und mein Aufenthaltstitel”.
- Tuyệt đối không tranh cãi to tiếng: Cảnh sát thi hành công vụ theo luật liên bang. Việc to tiếng hoặc có lời lẽ xúc phạm (Beleidigung) có thể bị lập biên bản truy cứu trách nhiệm hình sự độc lập.
- Quyền yêu cầu thông tin: Bạn hoàn toàn có quyền hỏi lý do kiểm tra một cách lịch sự (“Darf ich fragen, was der Anlass der Kontrolle ist?”) và yêu cầu cán bộ cảnh sát cho xem thẻ ngành hoặc ghi lại mã số công tác (Dienstausweis / Dienstnummer).
7. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Cảnh sát có quyền giữ tôi lại bao lâu nếu tôi quên mang theo giấy tờ gốc?
Trả lời: Theo luật Cảnh sát Liên bang, nếu bạn không mang theo bất kỳ giấy tờ tùy thân nào và cảnh sát không thể xác minh danh tính qua hệ thống di động, họ có quyền tạm giữ bạn để đưa về đồn cảnh sát gần nhất (Festhaltung zur Identitätsfeststellung). Thời gian tạm giữ tối đa để xác minh danh tính không được vượt quá 12 giờ và phải chấm dứt ngay khi danh tính của bạn được làm rõ.
Khu vực cấm vũ khí (Waffenverbotszone) tại các nhà ga quy định những đồ vật nào?
Trả lời: Tại các nhà ga lớn có cắm biển Waffenverbotszone (như ga Berlin, Hamburg, Leipzig, Frankfurt), lệnh cấm áp dụng đối với: tất cả các loại súng, bình xịt hơi cay không đạt chuẩn, dao bấm, dao gấp có khóa mở một tay, và bất kỳ loại dao nào có lưỡi cố định dài trên 4cm. Nếu vi phạm, bạn có thể bị phạt tiền hành chính lên tới 10.000 Euro và bị tịch thu dao ngay lập tức.
Người đang có thẻ cư trú diện Du học sinh, Lao động tay nghề hay Bürgergeld có bị ảnh hưởng khác nhau không?
Trả lời: Quy trình kiểm tra an ninh công cộng áp dụng bình đẳng cho mọi cá nhân có mặt tại khu vực chỉ định. Dù bạn là Du học sinh (thẻ cư trú theo § 16b), Lao động tay nghề (§ 18a/18b, Thẻ xanh EU) hay đang nhận Bürgergeld, chỉ cần bạn xuất trình được thẻ eAT hợp lệ và không mang theo đồ cấm thì việc kiểm tra sẽ kết thúc trong vòng 2–3 phút.
Nếu tôi cảm thấy mình bị kiểm tra chỉ vì màu da (Racial Profiling) thì phải làm sao?
Trả lời: Luật pháp Đức nghiêm cấm việc chọn đối tượng kiểm tra thuần túy dựa trên nguồn gốc xuất thân hoặc màu da. Trong quá trình kiểm tra, bạn hãy ghi nhớ thời gian, địa điểm, mã số tuần tra của cảnh sát. Sau đó, bạn có quyền gửi đơn khiếu nại chính thức (Dienstaufsichtsbeschwerde) lên Cục Cảnh sát Liên bang hoặc liên hệ Cơ quan Chống Phân biệt Đối xử Liên bang (Antidiskriminierungsstelle des Bundes) để được hỗ trợ pháp lý.