Kể từ ngày 10/10/2026, Quy định mới của Liên minh Châu Âu (Verordnung EU 2024/2462 bổ sung Điểm 79 Phụ lục XVII Quy chế REACH) chính thức có hiệu lực bắt buộc tại Đức và toàn khối EU. Theo đó, lệnh cấm nghiêm ngặt được áp dụng đối với Undecafluorhexansäure (PFHxA), các muối và hợp chất liên quan — nhóm “hóa chất vĩnh cửu” (PFAS) độc hại thường được dùng để tráng phủ chống thấm nước, chống dầu mỡ trong hộp đựng thức ăn nhanh, bao bì giấy thực phẩm, quần áo chống thấm và mỹ phẩm.
1. Hóa chất vĩnh cửu PFAS / PFHxA là gì và vì sao bị cấm?
PFAS (Per- và Polyfluoroalkylsubstanzen) được mệnh danh là “hóa chất vĩnh cửu” vì liên kết hóa học cacbon-flo cực kỳ bền vững, gần như không thể tự phân hủy trong môi trường tự nhiên và có xu hướng tích tụ lâu dài trong cơ thể người thông qua nguồn nước và thực phẩm. Nhóm chất PFHxA là một phân nhánh phổ biến trong PFAS chuyên dùng để tạo đặc tính chống thấm nước, chống dầu mỡ và chịu nhiệt.
Các nghiên cứu khoa học của Cơ quan Hóa chất Châu Âu (ECHA) đã chứng minh PFHxA gây tổn hại gan, suy giảm hệ miễn dịch, rối loạn nội tiết tố và làm tăng nguy cơ ung thư. Do đó, EU đã thông qua lệnh cấm toàn diện để loại bỏ chất này khỏi các sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với con người hàng ngày.
2. Danh mục sản phẩm chính thức bị cấm từ ngày 10/10/2026
Lệnh cấm có hiệu lực từ tháng 10/2026 áp dụng trực tiếp đối với các nhóm hàng hóa tiêu dùng phổ biến sau:
| Nhóm hàng hóa | Sản phẩm cụ thể bị cấm chứa PFHxA | Tác động thực tế |
|---|---|---|
| Bao bì thực phẩm (Lebensmittelverpackungen) | Hộp cơm giấy Takeaway, khay đựng khoai tây chiên, túi giấy đựng đồ chiên rán, giấy gói bánh mì, cốc giấy có tráng màng chống thấm dầu mỡ. | Chủ quán ăn, nhà hàng, tiệm Imbiss bắt buộc phải chuyển sang bao bì đạt chuẩn không chứa PFAS. |
| Đồ dệt may & Da giày tiêu dùng (Textilien & Schuhe) | Áo khoác gió chống nước thông thường, quần áo đi mưa, găng tay, giày dép thời trang và phụ kiện đồ da cho người tiêu dùng đại chúng. | Cấm đưa ra thị trường các sản phẩm quần áo thời trang xử lý chống thấm bằng công nghệ PFHxA cũ. |
| Mỹ phẩm & Chăm sóc cá nhân (Kosmetika) | Kem nền, phấn phủ chống nước, son môi lâu trôi và kem chống nắng có chứa thành phần gốc PFHxA. | Các hãng mỹ phẩm phải thay đổi công thức hoặc thu hồi sản phẩm chứa chất cấm. |
3. Tác động trực tiếp tới cộng đồng kinh doanh người Việt tại Đức
Cộng đồng người Việt tại Đức có số lượng rất lớn các chủ doanh nghiệp trong ngành ẩm thực (Gastronomie), tiệm bánh mì, quán ăn nhanh (Imbiss), tiệm Nails/mỹ phẩm và shop thời trang:
- Chủ quán ăn, nhà hàng Việt: Cần liên hệ ngay với nhà cung cấp bao bì (Lieferant) để yêu cầu cung cấp chứng chỉ an toàn (PFAS-frei Zertifikat / Konformitätserklärung). Không nhập hàng tồn kho giá rẻ không rõ nguồn gốc từ các nguồn trôi nổi trước hạn chót tháng 10/2026.
- Chủ cửa hàng thời trang, bán lẻ: Rà soát nguồn gốc hàng may mặc chống thấm nước và giày dép nhập khẩu. Cơ quan Hải quan Đức (Zoll) sẽ tăng cường lấy mẫu kiểm tra tại các cửa khẩu nhập khẩu.
- Người tiêu dùng: Khi mua đồ ăn mang đi hoặc mua sắm quần áo thể thao ngoài trời, ưu tiên các nhãn hiệu có ghi chú rõ ràng “PFC-free” hoặc “PFAS-free”.
4. Lộ trình và mức xử phạt nếu vi phạm
Theo Luật Hóa chất Đức (Chemikaliengesetz – ChemG), hành vi cố tình lưu thông hoặc sử dụng bao bì, hàng hóa chứa hàm lượng PFHxA vượt quá ngưỡng quy định (từ 25 ppb đối với PFHxA và 1.000 ppb đối với tổng hợp chất liên quan) sẽ bị:
- Tịch thu toàn bộ lô hàng vi phạm và buộc tiêu hủy với chi phí do chủ cơ sở chi trả.
- Phạt tiền hành chính (Bußgeld) lên tới 50.000 Euro đối với doanh nghiệp.
- Trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng tới sức khỏe cộng đồng có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự.
Tóm lại (Key Takeaways)
- Từ 10/10/2026, EU và Đức cấm tuyệt đối hóa chất độc hại PFHxA trong bao bì thực phẩm, hộp cơm, quần áo và mỹ phẩm.
- Chủ nhà hàng, quán ăn Việt cần chuyển đổi sang bao bì có chứng nhận PFAS-free để tránh bị phạt nặng.
- Người tiêu dùng được bảo vệ tốt hơn khỏi nguy cơ nhiễm độc hóa chất vĩnh cửu tích tụ trong thức ăn.
Nguồn tham khảo: Quy định EU 2024/2462 bổ sung REACH Phụ lục XVII (eur-lex.europa.eu), Cơ quan Hóa chất Châu Âu (echa.europa.eu), Bộ Môi trường Liên bang Đức (bmuv.de).