Luật Strom-Versorgungssicherheits- und Kapazitätsgesetz, viết tắt StromVKG, có hiệu lực từ ngày 21/07/2026. Luật tạo khung mới cho việc bảo đảm đủ công suất điện linh hoạt tại Đức, đặc biệt trong giai đoạn hệ thống điện sử dụng tỷ trọng lớn từ gió và mặt trời.
Vì sao Đức cần StromVKG?
Điện từ gió và mặt trời phụ thuộc vào thời tiết. Khi gió yếu hoặc lượng bức xạ mặt trời thấp, sản lượng tái tạo giảm. Trong những thời điểm nhu cầu điện cao, hệ thống vẫn cần nguồn công suất có khả năng đáp ứng nhanh để giữ cân bằng cung cầu.
StromVKG hướng tới việc tạo cơ chế để thị trường chuẩn bị trước công suất cần thiết, thay vì chỉ phản ứng khi nguồn cung thiếu.
Kapazitätsmarkt là gì?
Một nội dung quan trọng của luật là xây dựng cơ chế thị trường công suất, Kapazitätsmarkt. Theo cơ chế này, các đơn vị cung cấp công suất được trả tiền cho việc duy trì khả năng sẵn sàng cung cấp điện khi hệ thống cần.
Điểm khác với thị trường điện thông thường là giá trị của công suất sẵn sàng cũng được tính đến, thay vì chỉ tính lượng điện đã phát.
Đức dự kiến đấu thầu khoảng 11 GW công suất
Theo kế hoạch được công bố, trong 12 tháng sau khi luật có hiệu lực sẽ có các đợt đấu thầu với tổng quy mô khoảng 11 GW công suất có khả năng điều chỉnh. Các đợt tiếp theo dự kiến được tổ chức vào những năm sau đó.
Mục tiêu là tạo tín hiệu đầu tư cho các nhà máy điện linh hoạt, hệ thống lưu trữ và các giải pháp có thể hỗ trợ hệ thống trong thời điểm nguồn tái tạo không đủ.
Những nguồn nào có thể tham gia?
Trọng tâm là các nguồn có khả năng cung cấp hoặc điều chỉnh công suất theo nhu cầu của hệ thống. Tùy cơ chế đấu thầu cụ thể, nhóm này có thể bao gồm nhà máy điện linh hoạt, hệ thống lưu trữ và các công nghệ phù hợp với yêu cầu của thị trường công suất.
Việc lựa chọn công nghệ không chỉ dựa vào khả năng phát điện mà còn liên quan đến khả năng sẵn sàng, thời gian đáp ứng và các điều kiện kỹ thuật, kinh tế của từng chương trình.
Người dân có phải làm thủ tục gì không?
Không. StromVKG không tạo ra một thủ tục đăng ký mới mà hộ gia đình phải thực hiện ngay. Tác động chính nằm ở cấp hệ thống điện, thị trường năng lượng và các doanh nghiệp tham gia cung cấp công suất.
Đối với người dùng điện, mục tiêu dài hạn là tăng độ ổn định của hệ thống và giảm rủi ro thiếu công suất trong những thời điểm khó khăn.
Giá điện có tăng ngay vì StromVKG không?
Không nên hiểu luật theo cách này. StromVKG thiết lập cơ chế thị trường công suất, còn mức giá điện mà từng hộ gia đình hoặc doanh nghiệp trả phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như giá điện trên thị trường, phí lưới, thuế, phụ phí và hợp đồng với nhà cung cấp.
Chi phí của cơ chế công suất có thể tác động đến cấu trúc chi phí của hệ thống điện, nhưng không thể suy ra từ luật một mức tăng giá cố định cho mọi khách hàng.
Điều này liên quan gì đến năng lượng tái tạo?
StromVKG không thay thế điện gió hay điện mặt trời. Mục tiêu là bổ sung các nguồn công suất có khả năng hỗ trợ hệ thống khi sản lượng tái tạo thấp.
Về dài hạn, hệ thống điện Đức cần kết hợp nhiều yếu tố: mở rộng năng lượng tái tạo, lưới điện, lưu trữ và công suất linh hoạt.
Người Việt tại Đức cần biết gì?
- Không có thủ tục mới phải đăng ký chỉ vì StromVKG có hiệu lực.
- Luật chủ yếu liên quan đến hệ thống điện và thị trường năng lượng.
- Không có cơ sở để kết luận giá điện của gia đình bạn tăng một mức cố định từ ngày 21/07/2026.
- Khi so sánh hợp đồng điện, tiếp tục xem tổng giá, Grundpreis, Arbeitspreis và thời hạn hợp đồng.
- Nếu sử dụng hệ thống điện mặt trời, pin lưu trữ hoặc Wallbox, nên theo dõi các chính sách mới về lưới điện và thị trường điện.
Mốc thời gian quan trọng
- 21/07/2026: StromVKG có hiệu lực.
- 12 tháng sau đó: dự kiến triển khai các đợt đấu thầu công suất đầu tiên với tổng quy mô khoảng 11 GW.
- 2027 và các năm tiếp theo: dự kiến có thêm các đợt đấu thầu theo lộ trình của thị trường công suất.
Tóm lại
StromVKG là một bước trong kế hoạch bảo đảm an ninh cung ứng điện tại Đức khi tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng. Luật tạo cơ chế để thị trường đầu tư và duy trì công suất điện linh hoạt. Với hộ gia đình, không có thủ tục đăng ký mới phải thực hiện ngay. Tác động trực tiếp hơn nằm ở các doanh nghiệp và đơn vị tham gia thị trường công suất.