📌 THÔNG TIN TỔNG QUAN VỀ DỰ LUẬT
- Tên dự luật: Luật Hiện đại hóa và Số hóa Công tác Hỗ trợ Việc làm (Gesetz zur Modernisierung und Digitalisierung der Arbeitsförderung).
- Cơ quan ban hành: Bộ Lao động & Xã hội Liên bang (BMAS) – Bundeskabinett đã thông qua.
- Tình trạng pháp lý: 🟡 ĐANG XỬ LÝ TẠI NGHỊ VIỆN (Dự thảo đã được Nội các duyệt, đang trình Bundestag và Bundesrat).
- Đối tượng ảnh hưởng: Người lao động đang đi làm, người có nguy cơ mất việc, người đang nhận trợ cấp thất nghiệp (Arbeitslosengeld I) và các doanh nghiệp tại Đức.
- Mục tiêu trọng tâm: Tránh thất nghiệp từ sớm, chuyển đổi việc làm liền mạch (Job-to-Job), bãi bỏ cơ chế thỏa thuận cứng nhắc và chuyển sang nền tảng số hóa “Digital First”.
Nhằm thích ứng với sự chuyển dịch nhanh chóng của nền kinh tế số và tình trạng thiếu hụt nhân lực tay nghề cao, Bộ Lao động và Xã hội Liên bang Đức (BMAS) đã chính thức thông qua dự thảo Luật Hiện đại hóa và Số hóa Công tác Hỗ trợ Việc làm (Gesetz zur Modernisierung und Digitalisierung der Arbeitsförderung). Đây là một trong những cuộc cải cách sâu rộng nhất đối với Luật Xã hội Quyển III (SGB III) trong nhiều năm qua, mang lại nhiều quyền lợi trực tiếp và cơ chế bảo vệ linh hoạt cho người lao động tại Đức, trong đó có đông đảo cộng đồng người Việt.
1. Cơ Chế Thử Nghiệm “Job-to-Job”: Chuyển Đổi Việc Làm Không Lo Gián Đoạn Quyền Lợi
Một trong những điểm đột phá lớn nhất của dự luật là công cụ „Job-to-Job-Erprobung“ (Thử việc chuyển tiếp). Theo quy định hiện hành, khi một doanh nghiệp rơi vào khủng hoảng hoặc tái cơ cấu, người lao động thường phải chờ đến khi chính thức mất việc thì Cơ quan Lao động Liên bang (Agentur für Arbeit) mới bắt đầu can thiệp hỗ trợ trợ cấp.
Với cơ chế mới:
- Thử việc trực tiếp tại công ty mới: Người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp gặp khó khăn được phép sang làm việc thử nghiệm có thời hạn tại một nhà tuyển dụng mới.
- Bảo toàn quyền lợi bảo hiểm: Trong suốt thời gian thử việc này, nếu công việc mới không phù hợp hoặc dự án kết thúc, người lao động vẫn được bảo đảm quyền lợi bảo hiểm thất nghiệp mà không bị rơi vào cảnh “khoảng trống bảo hiểm” (Versicherungslücke).
- Mục tiêu cốt lõi: Giúp người lao động chuyển việc thẳng từ chỗ làm cũ sang chỗ làm mới (Job-to-Job) mà không phải trải qua bất kỳ ngày thất nghiệp nào.
2. Bãi Bỏ “Eingliederungsvereinbarung” — Thay Bằng “Kooperationsplan” Bình Đẳng
Trước đây, người tìm việc khi đăng ký tại Agentur für Arbeit bắt buộc phải ký một bản Eingliederungsvereinbarung (Thỏa thuận hội nhập). Văn bản này thường mang tính pháp lý một chiều, nặng về các chế tài phạt (Sanktionen/Sperrzeiten) nếu người lao động không nộp đủ số lượng hồ sơ ứng tuyển theo yêu cầu.
Dự luật 2026 chính thức thay thế cơ chế này bằng Kooperationsplan (Kế hoạch hợp tác):
- Bình đẳng và tôn trọng: Kế hoạch hợp tác được xây dựng dựa trên sự trao đổi bình đẳng giữa chuyên viên tư vấn (Arbeitsvermittler) và người tìm việc, tập trung vào thế mạnh, nguyện vọng đào tạo nâng cao (Weiterbildung) và định hướng dài hạn.
- Giảm áp lực thủ tục: Kế hoạch không còn là một văn bản hành chính cứng nhắc mang tính xử phạt ngay lập tức, giúp người lao động chủ động hơn trong việc tìm kiếm công việc phù hợp với năng lực chuyên môn.
3. Chiến Lược “Digital First”: Đăng Ký Trực Tuyến & Tư Vấn Video Call Ngoài Giờ
Để giảm tối đa thời gian chờ đợi và việc phải trực tiếp đến văn phòng xếp hàng, dự luật đặt ra nguyên tắc “Digital First” (Ưu tiên nền tảng số) trên toàn hệ thống Agentur für Arbeit:
- Đăng ký thất nghiệp online 100%: Người lao động có thể thực hiện thông báo tìm việc (Arbeitssuchendmeldung) và đăng ký thất nghiệp chính thức (Arbeitslosmeldung) hoàn toàn qua cổng thông tin trực tuyến có xác thực danh tính điện tử (AusweisApp), không bắt buộc phải có mặt trực tiếp tại quầy như trước.
- Tư vấn linh hoạt qua Video Call: Hệ thống mở rộng các buổi tư vấn trực tuyến (Videotermine) vào các khung giờ linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho những người đang đi làm hoặc có con nhỏ không thể đến cơ quan trong giờ hành chính.
- Tự động hóa xử lý Kurzarbeitergeld: Thủ tục đăng ký và xét duyệt tiền trợ cấp làm việc thời gian ngắn (Kurzarbeitergeld) của các doanh nghiệp cũng được chuyển đổi số hóa toàn diện để giải ngân nhanh chóng khi thị trường biến động.
4. Bảng So Sánh: Quy Định Cũ và Dự Luật Cải Cách 2026
| Tiêu chí | Quy định hiện hành | Dự luật cải cách 2026 |
|---|---|---|
| Hỗ trợ chuyển việc | Chủ yếu can thiệp sau khi hợp đồng đã chấm dứt hoặc đã thất nghiệp. | Cơ chế Job-to-Job-Erprobung: Cho phép thử việc ngay khi công ty gặp khó khăn. |
| Hình thức cam kết | Eingliederungsvereinbarung (nặng về nghĩa vụ và chế tài phạt). | Kooperationsplan (Kế hoạch hợp tác bình đẳng, không thủ tục hóa). |
| Quy trình đăng ký | Thường yêu cầu trình diện trực tiếp tại văn phòng Agentur für Arbeit. | Digital First: Đăng ký online 100%, tư vấn qua Video Call linh hoạt. |
5. Trả Lời 3 Câu Hỏi Cốt Lõi Cho Độc Giả
1. “Tôi có bị ảnh hưởng bởi chính sách này không?”
CÓ, nếu bạn đang là người lao động đóng bảo hiểm xã hội (sozialversicherungspflichtig beschäftigt) tại Đức, người đang tìm kiếm cơ hội chuyển đổi nghề nghiệp, hoặc chủ doanh nghiệp đang sử dụng lao động. Bạn sẽ được tiếp cận các công cụ hỗ trợ sớm hơn mà không phải chờ tới khi bị mất việc.
2. “Quy định này bắt đầu có hiệu lực từ khi nào?”
Dự thảo luật đã được Nội các Liên bang (Bundeskabinett) thông qua vào ngày 15/07/2026. Hiện tại dự luật đang được đưa ra thảo luận và biểu quyết tại Hạ viện (Bundestag) và Thượng viện (Bundesrat). Các quy định dự kiến sẽ bắt đầu có hiệu lực từng phần sau khi hoàn tất quy trình lập pháp và công bố trên Công báo Liên bang (Bundesgesetzblatt).
3. “Tôi cần làm gì tiếp theo?”
- Kích hoạt tài khoản trực tuyến: Đăng ký sẵn tài khoản và cài đặt ứng dụng BA-Mobil hoặc truy cập cổng dịch vụ trực tuyến của arbeitsagentur.de bằng Căn cước công dân / Thẻ cư trú có chip (eID).
- Chủ động liên hệ tư vấn sớm: Nếu công ty nơi bạn làm việc có dấu hiệu cắt giảm nhân sự hoặc khó khăn kinh tế, bạn có thể chủ động liên hệ với Agentur für Arbeit để yêu cầu tư vấn chuyển tiếp việc làm và cơ hội học nghề nâng cao (Weiterbildungsgeld).
n
n
n