Từ ngày 01/07/2026, hệ thống trợ cấp xã hội của Đức bước vào một bước ngoặt lớn khi chính sách Bürgergeld chính thức được thay thế bằng gói cải cách Grundsicherung für Arbeitsuchende (Trợ cấp cơ bản mới cho người tìm việc).
Mục tiêu cốt lõi của đợt cải cách này là thúc đẩy người nhận trợ cấp nhanh chóng quay lại thị trường lao động, hạn chế tình trạng ỷ lại vào phúc lợi và siết chặt các biện pháp chế tài (Sanktionen) đối với những trường hợp không hợp tác với Jobcenter.
1. Bối Cảnh Lập Pháp & Tình Trạng Hiệu Lực
Sau khi được Quốc hội Liên bang (Bundestag) và Hội đồng Liên bang (Bundesrat) thông qua, luật cải cách trợ cấp đã chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
Nguyên tắc chỉ đạo xuyên suốt của đợt cải cách là chuyển dịch từ phương châm hỗ trợ đào tạo dài hạn sang nguyên tắc “Ưu tiên làm việc ngay” (Vermittlungsvorrang) và tái lập tính nghiêm minh của nguyên lý “Hỗ trợ đi kèm Yêu cầu” (Fördern und Fordern).
2. Bốn Điểm Thay Đổi Cốt Lõi Người Nhận Trợ Cấp Cần Biết
1. Khôi phục nguyên tắc ưu tiên nhận việc làm ngay (Vermittlungsvorrang)
- Trước đây, dưới thời Bürgergeld, người thất nghiệp được ưu tiên tham gia các khóa học nâng cao tay nghề dài hạn hoặc học chuyển đổi bằng cấp.
- Theo quy định mới từ 01/07/2026: Nếu có một công việc phù hợp (zumutbare Arbeit) sẵn có, người tìm việc bắt buộc phải ưu tiên nhận việc trước khi được xem xét tài trợ các khóa đào tạo dài ngày.
2. Siết chặt chế tài xử phạt khi không hợp tác (Härtere Sanktionen)
Jobcenter được trao quyền xử phạt nghiêm khắc hơn khi người nhận trợ cấp vi phạm nghĩa vụ (Pflichtverletzung):
- Bỏ hẹn không có lý do chính đáng (Meldeversäumnis): Cắt giảm ngay 10% tiền trợ cấp cơ bản trong 1 tháng.
- Từ chối công việc hoặc chương trình hội nhập (Weigerung): Mức cắt giảm lần đầu là 20%, tái phạm có thể bị cắt tới 30% tiêu chuẩn hỗ trợ sinh hoạt.
- Trường hợp từ chối tuyệt đối (Totalverweigerung): Người hoàn toàn từ chối nhận việc làm phù hợp mà không có lý do chính đáng có thể bị tạm dừng toàn bộ khoản trợ cấp sinh hoạt cá nhân trong thời gian nhất định (khoản hỗ trợ tiền thuê nhà và sưởi ấm vẫn được bảo đảm theo Hiến pháp).
3. Quy định về tài sản dự phòng (Schonvermögen)
- Thời gian ân hạn bảo vệ tài sản (Karenzzeit) bị rút ngắn và siết chặt hơn.
- Người nhận trợ cấp chỉ được giữ lại mức tài sản tích lũy cơ bản hợp lý theo độ tuổi; các tài sản có giá trị lớn hoặc bất động sản không sử dụng trực tiếp sẽ phải dùng để tự trang trải trước khi nhận hỗ trợ nhà nước.
4. Bán kính và thời gian di chuyển đi làm (Pendelzeiten)
Người nhận Grundsicherung có nghĩa vụ chấp nhận các công việc có thời gian đi lại mỗi ngày lên tới 2,5 đến 3 tiếng (cả đi lẫn về) đối với công việc làm trên 6 tiếng/ngày, nếu khu vực sinh sống có kết nối giao thông công cộng phù hợp.
3. Mức Trợ Cấp Tiêu Chuẩn (Regelbedarf) Có Bị Cắt Giảm Không?
Người đang nhận trợ cấp KHÔNG CẦN phải nộp đơn lại từ đầu. Hồ sơ đang hưởng trợ cấp sẽ được Jobcenter tự động chuyển đổi sang hệ thống Grundsicherung mới. Tuy nhiên, bản thỏa thuận hợp tác (Kooperationsplan) giữa người tìm việc và nhân viên phụ trách (Integrationsfachkraft) sẽ được rà soát và bổ sung các yêu cầu tìm việc cụ thể hơn.
4. Người Việt Đang Nhận Trợ Cấp Cần Làm Gì Ngay?
- Tuân thủ đúng lịch hẹn (Termin): Luôn có mặt đúng giờ theo giấy mời của Jobcenter. Nếu có lý do bất khả kháng (ốm đau, thi cử), phải gửi giấy chứng nhận mất sức lao động (Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung – AU) cho Jobcenter trong vòng 3 ngày làm việc. Bạn có thể tra cứu thông tin liên hệ tại danh bạ Cơ quan Đức.
- Lưu trữ bằng chứng nộp đơn xin việc (Bewerbungsnachweise): Ghi chép nhật ký các công ty đã nộp hồ sơ, email phản hồi, các buổi phỏng vấn để xuất trình khi được yêu cầu. Xem thêm về các loại trợ cấp tại Đức.
- Chủ động thông báo biến động: Báo ngay khi có thu nhập phát sinh (làm thêm, Minijob), thay đổi số lượng người trong nhà (Bedarfsgemeinschaft) hoặc có kế hoạch rời khỏi nơi cư trú (Ortsabwesenheit).
5. Tóm Tắt Cốt Lõi (Key Takeaways)
- Grundsicherung mới chính thức thay thế Bürgergeld từ 01/07/2026.
- Mức tiền cơ bản (563 € cho người độc thân) không thay đổi, hồ sơ được chuyển đổi tự động.
- Trọng tâm mới: Bắt buộc ưu tiên đi làm ngay khi có việc phù hợp.
- Chế tài xử phạt Jobcenter tăng nặng: cắt giảm từ 10% đến 30% nếu bỏ hẹn hoặc từ chối cơ hội việc làm.
6. Nguồn Tham Khảo Chính Thức
- Bundesregierung: Gesetz zur Neuausrichtung der Grundsicherung für Arbeitsuchende (bundesregierung.de)
- Bundesagentur für Arbeit: Grundsicherung und Mitwirkungspflichten (arbeitsagentur.de)
- Bundesministerium für Arbeit und Soziales (BMAS) (bmas.de)