Trong khuôn khổ gói chuyển đổi năng lượng mới (Solarpaket) của CHLB Đức, cơ chế Chia sẻ năng lượng (Energy Sharing) chính thức có hiệu lực thi hành. Quy định mới cho phép các hộ gia đình có lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà hoặc ban công (Balkonkraftwerk), các hiệp hội cư dân và tòa nhà chung cư được quyền chia sẻ và bán lượng điện mặt trời dư thừa trực tiếp cho hàng xóm hoặc cộng đồng lân cận với mức giá ưu đãi mà không phải chịu các thủ tục kinh doanh điện phức tạp.
1. Thực trạng & Bước đột phá của quy chế Energy Sharing
Trước đây, nếu một hộ gia đình tại Đức lắp đặt điện mặt trời và tạo ra lượng điện dư thừa vào ban ngày, họ chỉ có hai lựa chọn: hoặc đầu tư hệ thống pin lưu trữ đắt đỏ (Speicher), hoặc bán lại cho lưới điện quốc gia với giá trợ cấp rất thấp (khoảng 7–8 Cent/kWh), trong khi hàng xóm kế bên lại phải mua điện từ các tập đoàn năng lượng với giá đắt đỏ từ 30–40 Cent/kWh.
Cơ chế Energy Sharing do Bộ Kinh tế & Năng lượng Liên bang (BMWK) và Cơ quan Mạng lưới Liên bang (Bundesnetzagentur) ban hành đã tháo gỡ rào cản này, biến các cụm dân cư thành các cộng đồng năng lượng tự chủ (Bürgerenergie-Gemeinschaften).
2. Ai có thể tham gia và hưởng lợi từ Energy Sharing?
- Chủ nhà riêng có lắp điện mặt trời (Photovoltaik – PV): Tận dụng tối đa công suất phát điện mái nhà, bán lượng điện dư cho hàng xóm cùng khu phố với giá tốt hơn bán cho lưới điện.
- Người đi thuê nhà & Căn hộ chung cư (Mieter): Có thể cùng tham gia mô hình điện mặt trời chung của tòa nhà (Gemeinschaftliche Gebäudeversorgung) hoặc nhận điện giá rẻ từ căn hộ kế bên có gắn Balkonkraftwerk.
- Các hội nhóm cư dân & Hợp tác xã năng lượng địa phương: Dễ dàng phân bổ sản lượng điện sạch trong phạm vi bán kính lưới điện hạ thế địa phương.
3. Lợi ích tài chính thiết thực cho các bên
| Bên tham gia | Lợi ích kinh tế cụ thể |
|---|---|
| Bên phát điện (Chủ nhà có PV) | Thu được từ 15 – 20 Cent/kWh khi chia sẻ cho hàng xóm (cao hơn gấp 2–2,5 lần so với mức bán cho điện lưới 8 Cent/kWh). Rút ngắn thời gian hoàn vốn lắp đặt hệ thống PV. |
| Bên nhận điện (Hàng xóm / Người thuê nhà) | Mua được điện sạch với giá chỉ khoảng 20 – 25 Cent/kWh (tiết kiệm 30% – 40% so với hợp đồng điện thông thường trên thị trường 35 Cent/kWh). |
4. Điều kiện kỹ thuật và cách thức đăng ký
- Lắp đặt công tơ điện thông minh (Smart Meter / iMSys): Cả bên phát điện và bên nhận điện cần có công tơ đo đếm điện kỹ thuật số thông minh để hệ thống tự động ghi nhận lượng điện giao dịch theo từng chu kỳ 15 phút.
- Cùng thuộc phân vùng trạm biến áp hạ thế: Các hộ gia đình chia sẻ điện phải nằm trong cùng khu vực mạng lưới điện cục bộ (Verteilnetz).
- Đăng ký qua cổng thông tin trực tuyến: Thực hiện đăng ký giao dịch đơn giản qua nhà quản lý lưới điện khu vực (Verteilnetzbetreiber) mà không cần phải lập công ty kinh doanh điện riêng.
5. Hướng dẫn hành động cho các gia đình người Việt
- Nếu gia đình bạn đang sở hữu nhà riêng tại Đức, hãy liên hệ với đơn vị lắp đặt điện mặt trời để tìm hiểu về việc kích hoạt tính năng Energy Sharing trong hợp đồng hòa lưới.
- Nếu bạn đang đi thuê nhà chung cư, hãy đề xuất với chủ nhà (Vermieter) hoặc ban quản trị tòa nhà (Hausverwaltung) về mô hình cấp điện chung để cùng giảm tiền điện sinh hoạt hàng tháng.
- Tìm hiểu thêm về các chính sách hỗ trợ chuyển đổi năng lượng qua bài viết Chính phủ Đức cấp trợ cấp mua xe điện lên tới 6.000 €.
6. Tóm lại (Key Takeaways)
- Cơ chế Energy Sharing cho phép hàng xóm chia sẻ điện mặt trời trực tiếp mà không cần qua các tập đoàn trung gian.
- Giúp người lắp điện mặt trời tăng thu nhập từ nguồn điện dư và giúp người mua tiết kiệm tới 40% tiền điện.
- Yêu cầu kỹ thuật bắt buộc là cả hai bên phải trang bị công tơ điện thông minh Smart Meter.
Nguồn tham khảo chính thức
- Bộ Kinh tế & Bảo vệ Khí hậu Liên bang (BMWK): www.bmwk.de – Solarpaket und Energy Sharing
- Cơ quan Mạng lưới Liên bang (Bundesnetzagentur): www.bundesnetzagentur.de
- Hội Bảo vệ Người Tiêu dùng Đức: Verbraucherzentrale.de – Strom mit Nachbarn teilen