Chính phủ Liên bang Đức vừa chính thức thông qua dự thảo luật “Lương hưu khởi đầu sớm” (Frühstartrente). Theo kế hoạch, mỗi trẻ em sinh sống tại Đức sẽ được nhà nước cấp 10 € mỗi tháng vào một tài khoản đầu tư hưu trí tích lũy từ năm 6 tuổi đến tròn 18 tuổi.
1. Tình trạng pháp lý và căn cứ ban hành
Dự thảo luật về Frühstartrente do Bộ Tài chính Liên bang (Bundesministerium der Finanzen – BMF) đề xuất đã được Nội các Liên bang (Bundeskabinett) chính thức biểu quyết thông qua vào ngày 12/08/2026 (Kabinettsbeschluss).
Tình trạng pháp lý: 🔵 CHÍNH PHỦ THÔNG QUA (Dự thảo luật chuẩn bị được trình sang Hạ viện Bundestag và Thượng viện Bundesrat để hoàn tất quy trình lập pháp trước cuối năm 2026).
Mục tiêu cốt lõi của chính sách là giúp trẻ em tiếp cận sớm với thị trường vốn, xây dựng khối tài sản hưu trí tư nhân thông qua sức mạnh của lãi kép (Zinseszins-Effekt) trong nhiều thập kỷ, đồng thời nâng cao nhận thức tài chính từ lứa tuổi học đường.
2. Ai được hưởng và ai chưa thuộc diện áp dụng?
Chính sách áp dụng trên nguyên tắc không phân biệt quốc tịch, đảm bảo mọi trẻ em sinh sống thực tế và hợp pháp tại Đức đều có cơ hội thụ hưởng:
- Đối tượng được hưởng: Trẻ em có nơi đăng ký cư trú chính thức đầu tiên tại Đức (Erstwohnsitz in Deutschland), bao gồm cả trẻ em mang quốc tịch nước ngoài (như trẻ em quốc tịch Việt Nam có thẻ cư trú hợp pháp cùng cha mẹ tại Đức).
- Độ tuổi thụ hưởng: Bắt đầu từ tháng trẻ đủ 6 tuổi (sau khi hoàn thành năm thứ 6) cho đến hết 18 tuổi (tổng cộng 12 năm tích lũy = 144 tháng).
- Lứa tuổi mở màn: Bắt đầu áp dụng hồi tố từ ngày 01/01/2026 cho các bé sinh năm 2020 (đạt 6 tuổi trong năm 2026). Kể từ năm 2027, hệ thống sẽ mở rộng tuần tự mỗi năm thêm một lứa tuổi 6 mới.
- Đối tượng chưa áp dụng: Trẻ em sinh trước năm 2020 (trên 6 tuổi trong năm 2026) hiện chưa nằm trong đợt triển khai ban đầu này. Trẻ em cư trú ngoài lãnh thổ Đức không thuộc diện hưởng.
3. Chi tiết cách thức vận hành và cơ chế tài khoản
Khoản tiền 10 €/tháng (120 €/năm) từ ngân sách liên bang sẽ không chi trả bằng tiền mặt vào tài khoản gia đình như tiền trợ cấp trẻ em Kindergeld, mà được chuyển thẳng vào một tài khoản đầu tư hưu trí tích lũy (Altersvorsorgedepot):
- Mô hình tài khoản tiêu chuẩn (Standarddepot): Phụ huynh có thể chủ động mở tài khoản cho con tại các ngân hàng hoặc tổ chức tài chính tư nhân được cấp chứng chỉ (zertifizierte Anbieter), đầu tư vào các quỹ chỉ số (ETF/Cổ phiếu) đa dạng hóa toàn cầu.
- Cơ chế tự động cho mọi đứa trẻ: Trong trường hợp phụ huynh không am hiểu tài chính hoặc không tự chọn mở tài khoản tư nhân, nhà nước sẽ tự động gom và quản lý tập trung thông qua Ngân hàng Trung ương Đức (Deutsche Bundesbank) với chi phí thấp và an toàn, đảm bảo không có trẻ nào bị thiệt thòi.
- Khống chế trần chi phí quản lý: Luật quy định mức trần chi phí hiệu dụng (Effektivkostendeckel) tối đa chỉ 1%/năm đối với các hợp đồng Standarddepot nhằm bảo vệ tối đa lợi nhuận của trẻ.
- Khoản đóng góp thêm từ gia đình (Eigenbeiträge): Ngoài 10 €/tháng từ nhà nước, cha mẹ, ông bà hoặc người thân có thể chủ động gửi thêm tiền vào tài khoản của con với hạn mức tối đa lên tới 6.840 € mỗi năm.
- Chính sách thuế: Toàn bộ lợi nhuận cổ tức và tăng trưởng vốn trong suốt giai đoạn tích lũy (Ansparphase) được hoàn toàn miễn thuế thu nhập. Thuế sẽ chỉ được tính khi người thụ hưởng bước vào độ tuổi nghỉ hưu sau này (nguyên tắc đánh thuế sau – nachgelagerte Besteuerung, áp dụng khi đủ 65-67 tuổi). Bạn có thể tìm hiểu thêm về quy tắc quyết toán thuế tại bài viết hướng dẫn kê khai hoàn thuế thu nhập cá nhân tại Đức.
4. Ví dụ minh họa: Sức mạnh của lãi kép qua thời gian
Hãy cùng xem xét trường hợp một bé sinh năm 2020 bắt đầu được nhà nước cấp tiền từ năm 6 tuổi:
- Tiền gốc nhà nước cấp (từ 6 đến 18 tuổi): 10 € x 12 tháng x 12 năm = 1.440 €.
- Đến năm 18 tuổi: Nếu quỹ đầu tư chỉ số đạt mức tăng trưởng bình quân khoảng 6%/năm, số tiền trong tài khoản của trẻ khi trưởng thành sẽ đạt khoảng 2.000 € – 2.200 €.
- Nếu tiếp tục duy trì đến tuổi về hưu (67 tuổi): Khoản tiền tích lũy 2.200 € ban đầu, dù sau tuổi 18 không nộp thêm đồng nào, qua gần 50 năm tiếp tục sinh lời với lãi kép 6%/năm có thể tự động phình to thành hơn 35.000 € – 40.000 € khi về già.
- Nếu gia đình đóng thêm: Giả sử cha mẹ chỉ cần đóng thêm 50 €/tháng cho con, khối tài sản khi con nghỉ hưu có thể vượt mức hàng trăm nghìn Euro, tạo bệ phóng tài chính vô cùng vững chắc.
Bên cạnh quyền lợi về tài chính, từ năm học này các bé vào lớp 1 cũng đã bắt đầu được hưởng quyền lợi chăm sóc bán trú toàn diện theo quy định quyền chăm sóc cả ngày cho học sinh lớp 1 tại Đức.
5. Hướng dẫn hành động: Phụ huynh cần làm gì ngay bây giờ?
Để chuẩn bị tốt nhất cho con em mình, các bậc phụ huynh tại Đức nên lưu ý các điểm sau:
- Chưa cần nộp đơn ngay lúc này: Vì dự luật vừa được Nội các thông qua và cần Quốc hội hoàn tất thủ tục lập pháp trong năm 2026, quy trình mở tài khoản và giải ngân thực tế dự kiến sẽ bắt đầu vận hành từ đầu năm 2027.
- Kiểm tra mã số thuế cá nhân của con (Steuer-ID): Mọi tài khoản tài chính tại Đức đều cần mã số định danh thuế Steuer-Identifikationsnummer. Hãy giữ cẩn thận thư gửi từ Tổng cục Thuế (BZSt) cấp cho bé từ khi mới sinh hoặc mới đăng ký thường trú.
- Đảm bảo địa chỉ cư trú chuẩn xác: Kiểm tra giấy xác nhận đăng ký nơi ở (Meldebestätigung / Anmeldung) của gia đình để đảm bảo thông tin cư trú chính (Erstwohnsitz) của bé luôn cập nhật tại văn phòng công dân Bürgeramt.
- Tìm hiểu trước về các quỹ Standarddepot: Phụ huynh có thể bắt đầu tham khảo kiến thức về các sản phẩm đầu tư ETF cơ bản để khi chính sách mở cổng vào năm 2027 có thể chủ động chọn đơn vị uy tín hoặc để hệ thống tự động của Bundesbank tiếp nhận.
6. Tóm lại (Key Takeaways)
- Chính phủ Đức đã chính thức thông qua dự thảo luật Frühstartrente vào ngày 12/08/2026.
- Nhà nước cấp 10 €/tháng cho trẻ từ 6 đến 18 tuổi (tối đa 1.440 € tiền gốc) vào tài khoản hưu trí cá nhân (Standarddepot).
- Áp dụng cho mọi trẻ em cư trú hợp pháp tại Đức, khởi động với các bé sinh năm 2020 và triển khai thực tế từ năm 2027.
- Toàn bộ lợi nhuận được miễn thuế trong thời gian tích lũy; phụ huynh có quyền nộp thêm tối đa 6.840 €/năm cho con.
7. Nguồn tham khảo chính thức
- Bundesministerium der Finanzen (BMF): Thông cáo báo chí và Dự thảo luật giới thiệu Frühstartrente (Gesetzentwurf zur Einführung der Frühstartrente) – bundesfinanzministerium.de
- Bundesregierung: Quyết định phiên họp Nội các Liên bang ngày 12/08/2026 – bundesregierung.de
- Deutsche Rentenversicherung: Thông tin chuyên đề về cải cách hưu trí tư nhân và bảo đảm tuổi già – deutsche-rentenversicherung.de