Từ ngày 31/7/2026, Đức áp dụng quy định mới nhằm ngăn chặn việc công nhận quan hệ cha con mang tính giả tạo để tạo lợi thế về quyền cư trú. Trong một số trường hợp, việc công nhận cha con phải có sự đồng ý của Ausländerbehörde mới có hiệu lực.
Vì sao Đức thay đổi quy định?
Chính phủ Đức cho biết tình trạng “Scheinvaterschaft”, tức công nhận cha con không dựa trên quan hệ cha con thực tế, thường được sử dụng để tạo hoặc củng cố quyền cư trú cho người nước ngoài.
Một trường hợp điển hình là một người đàn ông có quốc tịch Đức hoặc quyền cư trú vĩnh viễn công nhận một đứa trẻ nước ngoài dù không phải cha ruột. Việc này có thể giúp đứa trẻ có quyền nhập quốc tịch Đức và tạo cơ sở để người mẹ được hưởng quyền cư trú thông qua đoàn tụ gia đình.
Khi nào cần Ausländerbehörde đồng ý?
Quy định mới yêu cầu Ausländerbehörde phải đồng ý khi giữa người công nhận cha và người mẹ có “aufenthaltsrechtliches Gefälle”, tức sự khác biệt đáng kể về tình trạng cư trú.
Ví dụ, người đàn ông có hộ chiếu Đức trong khi người mẹ chỉ có Duldung. Trong trường hợp này, việc công nhận cha con sẽ không có hiệu lực nếu chưa có sự đồng ý của Ausländerbehörde.
Nếu thiếu sự đồng ý cần thiết, quan hệ cha con không được xác lập về mặt dân sự và cũng không tạo ra hiệu lực về quyền cư trú.
Không phải mọi trường hợp đều phải xin phép
Luật vẫn có các trường hợp ngoại lệ.
Không cần sự đồng ý của Ausländerbehörde nếu người công nhận thực sự là cha ruột, việc lạm dụng bị loại trừ và Standesamt có thể xác định điều này bằng các phương tiện đơn giản.
Sự đồng ý cũng không cần thiết nếu giữa người cha và trẻ đã tồn tại quan hệ xã hội và gia đình thực tế, hoặc người công nhận thực sự chịu trách nhiệm đối với trẻ.
Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra những gì?
Luật mới đưa ra các dấu hiệu pháp lý giúp cơ quan chức năng nhận diện trường hợp có dấu hiệu lạm dụng. Các dấu hiệu này dựa trên kinh nghiệm xử lý thực tế của cơ quan hành chính.
Người liên quan cũng phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ hợp tác. Khi cơ quan chức năng yêu cầu, các bên phải cung cấp thông tin và bằng chứng có ý nghĩa đối với quyết định.
Nếu một bên cố tình và nhiều lần không hợp tác trong thời gian dài, Ausländerbehörde có thể từ chối sự đồng ý cần thiết.
Khai báo sai có thể bị xử lý
Luật mới cũng tăng trách nhiệm đối với những người cung cấp thông tin sai hoặc không đầy đủ để đạt được sự đồng ý của Ausländerbehörde.
Nếu sự đồng ý được tạo ra bằng hối lộ, đe dọa hoặc cố ý cung cấp thông tin sai, sự đồng ý này sẽ bị thu hồi. Việc cố ý khai báo sai hoặc che giấu thông tin để đạt được sự đồng ý cũng có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự.
Người Việt tại Đức cần lưu ý gì?
- Nếu bạn đang làm thủ tục công nhận cha con, hãy kiểm tra tình trạng cư trú của cả cha và mẹ.
- Nếu có sự khác biệt lớn về quyền cư trú, thủ tục có thể cần sự tham gia của Ausländerbehörde.
- Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình và quá trình chăm sóc trẻ.
- Không cung cấp thông tin sai hoặc che giấu thông tin trong hồ sơ.
- Nếu trường hợp của bạn liên quan trực tiếp đến Aufenthaltstitel hoặc Familiennachzug, nên kiểm tra yêu cầu cụ thể với Standesamt và Ausländerbehörde có thẩm quyền.
Quy định đã có hiệu lực
Quy định về ngăn chặn công nhận cha con mang tính lạm dụng đã có hiệu lực từ ngày 31/7/2026. Điểm quan trọng nhất với người nước ngoài là trong một số trường hợp, việc công nhận cha con không còn tự động có hiệu lực mà cần sự đồng ý của Ausländerbehörde.
Mục tiêu của quy định là ngăn việc sử dụng công nhận cha con như một công cụ để tạo quyền cư trú. Các quan hệ cha con thực tế và quan hệ gia đình thực tế vẫn được pháp luật bảo vệ.
Nguồn chính thức
Thông tin dựa trên thông báo của Bundesregierung ngày 31/7/2026 về luật ngăn chặn Scheinvaterschaften.